Rok szkolny 2026/27 w Polsce: Tusk w Wieluniu o lekcji szacunku i pamięci

Wieluń – symbol wojny i lekcja dla współczesnych

1 września 2026 r. w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się uroczysta inauguracja nowego roku szkolnego, w której udział wziął Prezes Rady Ministrów Donald Tusk. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie na to miasto, jako pierwsze w Polsce, spadły bomby niemieckiego Luftwaffe w 1939 r., rozpoczynając tym samym II wojnę światową. Premier podkreślił, że data ta łączy radość z nowego początku z obowiązkiem pamięci o ofiarach, i zaapelował, aby w każdej szkole w Polsce towarzyszyła uczniom świadomość, że nienawiść i pogarda prowadzą do niewyobrażalnych tragedii.

Wieluń został zbombardowany o świcie, gdy mieszkańcy spali – miasto było bezbronne, a atak miał charakter terrorystyczny. W wyniku nalotów zginęło co najmniej 1200 osób, a centrum miejscowości legło w gruzach. Choć w świadomości zbiorowej to Westerplatte uchodzi za symbol wybuchu wojny, to właśnie Wieluń był pierwszym celem niemieckiej agresji. Premier zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie zaczęła się wojna, jest drugorzędny – najważniejsze jest, aby pamięć o jej przyczynach i kosztach towarzyszyła kolejnym pokoleniom.

„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Moralny kompas dla młodych Polaków

Premier podkreślił, że znajomość historii to nie tylko sucha wiedza, ale przede wszystkim narzędzie do budowania postaw. W jego ocenie pamięć o wojnie daje szansę, aby kolejne pokolenia nigdy nie musiały jej doświadczyć – ale tylko wtedy, gdy wyciągniemy z przeszłości konkretne wnioski. Refleksja nad tym, co doprowadziło do katastrofy, pozwala odróżniać dobro od zła i dostrzegać niebezpieczeństwa, zanim staną się realnym zagrożeniem.

Tusk zwrócił się bezpośrednio do uczniów, przypominając im, że to od ich codziennych wyborów zależy przyszłość Polski. Wskazał, że choć młode pokolenie nie musi mierzyć się z dramatami wojennymi, to właśnie jego postawa ukształtuje charakter wspólnoty. W szczególności zaapelował o szacunek wobec rówieśników, nauczycieli oraz o odwagę w reagowaniu na przemoc i agresję, które – jak pokazuje historia – bywają zalążkiem znacznie większego zła.

„Dzisiaj, 1 września, w każdej polskiej szkole powinniśmy pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Codzienne postawy jako fundament bezpieczeństwa

Szef rządu zaznaczył, że odpowiedzialność za wolność i bezpieczeństwo Polski zaczyna się nie od wielkich deklaracji, ale od zwykłych, codziennych sytuacji – w klasie, na korytarzu, w drodze do szkoły. W tym kontekście mówił o rosnącym problemie przemocy w polskich szkołach, w tym o incydentach o podłożu narodowościowym. Podkreślił, że obojętność wobec krzywdy innych to pierwszy krok do zgody na większe zło.

Premier zapowiedział, że w nadchodzącym roku szkolnym szczególny nacisk powinien zostać położony na wychowanie obywatelskie rozumiane jako praktyczna umiejętność życia we wspólnocie. Wskazał, że wzajemny szacunek, respektowanie odmiennych opinii i gotowość do pomocy słabszym to wartości, które budują odporność społeczeństwa na manipulację i ekstremizmy. Tusk zaapelował do uczniów, aby przynajmniej raz w tygodniu świadomie pomyśleli o osobach potrzebujących wsparcia i starali się im pomóc.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Lokalny wymiar – Zielona Góra pamięta

Dla mieszkańców Zielonej Góry i całego województwa lubuskiego przesłanie z Wielunia ma szczególny wydźwięk. Region, choć nie był areną działań wojennych o skali porównywalnej z centralną Polską, doświadczył okupacji i wysiedleń, a w powojennej historii stał się domem dla wielu rodzin przesiedlonych z Kresów. W zielonogórskich szkołach, podobnie jak w całym kraju, od lat prowadzone są lekcje historii poświęcone II wojnie światowej, a lokalne instytucje, takie jak Muzeum Ziemi Lubuskiej, organizują wystawy i spotkania z świadkami historii.

Apel premiera o wrażliwość i szacunek wpisuje się w działania podejmowane przez zielonogórskie placówki oświatowe, które coraz częściej wdrażają programy antyprzemocowe i integracyjne. Warto przypomnieć, że w naszym mieście działa kilka organizacji pozarządowych wspierających młodzież zagrożoną wykluczeniem, a także ośrodki pomagające uczniom z doświadczeniem migracji. To właśnie te lokalne inicjatywy – od szkolnych wolontariatów po miejskie kampanie społeczne – mogą być praktyczną realizacją słów premiera o budowaniu wspólnoty opartej na szacunku.

Najważniejsze fakty z inauguracji

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska
• 1200 ofiar – minimalna liczba ofiar niemieckiego nalotu na Wieluń w 1939 r.; centrum miasta zniszczone w 90%
• Wieluń – pierwsze miasto zbombardowane w II wojnie światowej, obok Westerplatte symbol wybuchu wojny
• Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września i rozmawiał z Anielą i Eugeniuszem – świadkami bombardowania
• Apel o szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym jako fundament wychowania obywatelskiego w roku szkolnym 2026/27