Ryszard Józef Peryt
Biografia
Ryszard Józef Peryt urodził się 9 marca 1947 r. w Zielonej Górze. Studiował chemię na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie - aktorstwo (1970) i reżyserię (1979).
Fascynacja Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego ukształtowała jego wczesny warsztat; wspólnie z Małgorzatą Dziewulską założył Puławskie Studio Teatralne, gdzie pracował jako aktor i reżyser (1970–1975). W latach 1975–1979 doskonalił warsztat u boku Erwina Axera w Teatrze Współczesnym, a następnie reżyserował w Teatrze Narodowym i Teatrze Ateneum.
Na scenie operowej zadebiutował w 1977 r. podczas studiów reżyserskich, przygotowując – na inaugurację Teatru Muzycznego w Słupsku – inscenizacje oper Mozarta, w tym Dyrektora teatru i Bastiena i Bastienne, a także Così fan tutte. Jego dyplomowa inscenizacja Katia Kabanowa w Operze Wrocławskiej (1978) była ważnym krokiem w jego karierze.
W latach 1979–1989 był związany z Operą im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu. Tamtejsza inscenizacja oratorium Joanna d’Arc na stosie Arthura Honeggera odniosła głośny sukces i zapoczątkowała wieloletnią współpracę z scenografem Andrzejem Sadowskim. Później zrealizował liczne spektakle w Polsce i za granicą, a w Warszawskiej Operze Kameralnej stworzył monumentalny cykl inscenizacji wszystkich utworów scenicznych Mozarta (1987–1993), który przyniósł międzynarodowy rozgłos.
W latach 90. założył Peryt Opera Institute, placówkę promującą inscenizacje utworów oratoryjnych. W 1985–2005 był dyrektorem artystycznym Warszawskiej Opery Kameralnej; współpraca nad cyklem Mozarta została uznana za jedno z najważniejszych osiągnięć w polskiej reżyserii operowej. Peryt zajmował się również realizacjami barokowymi i klasycznymi, a także pracą nad ruchem scenicznym i scenografią do własnych inscenizacji.
W ostatnich latach prowadził projekty z pogranicza teatru, w tym adaptacje i inscenizacje utworów religijnych. Od 2011 był oblatem Zgromadzenia Redemptorystów. W 2017–2019 pełnił funkcję dyrektora Polskiej Opery Królewskiej. Zmarł 23 stycznia 2019 r.; pochowano go w Panteonie Wielkich Polaków Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.