BWA w Zielonej Górze rośnie: zabytkowa willa po szkole muzycznej stanie się nową przestrzenią galerii

Gdy w galerii robi się tłoczno nie od zwiedzających, ale od pomysłów, zaczyna brakować ścian, sal i zaplecza. Tak właśnie jest dziś w Biurze Wystaw Artystycznych w Zielonej Górze: instytucja od dawna działa znacznie szerzej niż tradycyjna galeria, a obecny budynek z 1965 roku przestaje mieścić program, który rozwija się z roku na rok. Teraz BWA szykuje ważny krok – przejmie sąsiadującą, zabytkową willę, w której przez lata działała szkoła muzyczna.

Plan zakłada modernizację i uruchomienie nowej części BWA tak, by działania edukacyjne i kulturalne mogły toczyć się równolegle do wystaw. Zmiana ma też wymiar symboliczny: obok galerii, w pobliżu innych instytucji, ma powstać spójniejsza „mapa” miejskiej kultury.

Dlaczego dotychczasowa siedziba przestała wystarczać

Jak podkreśla dyrektor galerii Wojciech Kozłowski, BWA dawno przestało być miejscem, do którego przychodzi się wyłącznie na wystawy. W kalendarzu są także koncerty, performansy, wykłady, spotkania i bardzo rozbudowany program edukacyjny. Skala aktywności sprawiła jednak, że obecna przestrzeń zaczęła ograniczać możliwości działania.

„Budynek galerii powstał w 1965 roku i przez wiele lat doskonale spełniał swoją funkcję. Dzisiaj jednak działalność galerii wygląda zupełnie inaczej niż kilkadziesiąt lat temu. Organizujemy koncerty, performansy, wykłady, spotkania i bardzo intensywny program edukacyjny. Potrzebujemy po prostu więcej miejsca”

Wojciech Kozłowski, dyrektor BWA

Najbardziej widać to w przypadku warsztatów. Dziś część zajęć da się prowadzić tylko wtedy, gdy w galerii nie są prezentowane wystawy. Tymczasem edukatorzy BWA realizują co roku od 120 do 150 spotkań dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Nowa przestrzeń ma rozwiązać ten problem – warsztaty będą mogły odbywać się niezależnie od harmonogramu ekspozycji.

Zabytkowa willa: warsztaty, czytelnia, NGO i rezydencje artystyczne

Sąsiadująca z galerią willa – znana zielonogórzanom jako dawna siedziba szkoły muzycznej – ma stać się sercem nowego zaplecza edukacyjnego. Po modernizacji to właśnie tam znajdą się funkcje, na które w głównym budynku trudno było dotąd wygospodarować miejsce.

W planach BWA dla willi są m.in.:

• sale warsztatowe i edukacyjne pozwalające prowadzić zajęcia bez „przerw” na montaż wystaw,
• przestrzeń na niewielkie wystawy czasowe, koncerty oraz inne wydarzenia artystyczne,
• czytelnia z biblioteką, a także miejsca do spokojnej pracy i odpoczynku,
• pomieszczenia, z których będą mogły korzystać organizacje pozarządowe,
• pracownia rezydencyjna dla artystów zapraszanych do Zielonej Góry.

Rezydencje artystyczne mają być mocno osadzone w lokalnym kontekście – chodzi o projekty podejmujące temat miasta, jego historii i współczesności oraz relacji z mieszkańcami.

„Chcemy zapraszać twórców, którzy będą realizować projekty związane z naszym miastem – jego historią, współczesnością i mieszkańcami. To będzie przestrzeń żywa, otwarta i służąca wielu różnym działaniom”

Wojciech Kozłowski, dyrektor BWA

Modernizacja z poszanowaniem zabytku i większa dostępność

Willa ma przejść gruntowną modernizację, ale jej zabytkowy charakter zostanie zachowany. Budynek jest pod opieką konserwatora zabytków, co oznacza prowadzenie prac z uwzględnieniem historycznej architektury. Zmiany dotkną jednak układu części pomieszczeń – tak, by lepiej odpowiadały nowym funkcjom.

Istotną częścią projektu jest też poprawa dostępności: zaplanowano montaż windy, która ułatwi korzystanie z przestrzeni osobom z niepełnosprawnościami. W planach jest również zagospodarowanie zielonego ogrodu za budynkiem – ma to być kameralna strefa spotkań i odpoczynku w centrum miasta, a więc kolejny element poszerzający rolę BWA jako miejsca codziennego kontaktu ze sztuką.

Odnowienie obejmie także obecny budynek BWA

Rozbudowa nie kończy się na przejęciu willi. Modernizację ma przejść również dotychczasowa siedziba galerii. Zapowiedziano kompleksowe odnowienie, poprawę parametrów technicznych i energetycznych oraz unowocześnienie przestrzeni wystawienniczych i magazynowych. To ma wzmocnić możliwości prezentowania zbiorów i organizowania kolejnych wydarzeń.

Warto dodać, że sam pomysł rozwinięcia BWA w tym kierunku dojrzewał latami. Jak wspomina dyrektor, o rozbudowie mówił publicznie już około ośmiu lat temu – wtedy, gdy pojawiła się informacja o planowanej przeprowadzce szkoły muzycznej do nowej siedziby. Sąsiedztwo muzeum, a także bliskość teatru i galerii, tworzą – w jego ocenie – potencjał na niewielką dzielnicę kultury, w której instytucje wzajemnie się uzupełniają.

Zanim ruszą prace, mieszkańcy zajrzą do środka. Terminy już są

Zanim rozpoczną się roboty budowlane, zielonogórzanie będą mogli zobaczyć przyszłą siedzibę BWA „od środka” podczas wydarzeń zaplanowanych na najbliższe tygodnie. W dniach 6 do 9 lipca w willi odbędzie się prezentacja dyplomów studentów Instytutu Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego. Potem galeria zapowiada wystawę prac ze swoich zbiorów. Przez całe wakacje mają też trwać warsztaty i działania edukacyjne, które pozwolą sprawdzić, jak ta przestrzeń działa w praktyce.

Jeśli plany zostaną zrealizowane zgodnie z założeniami, BWA w Zielonej Górze zyska nie tylko dodatkowy metraż, ale też nowe możliwości pracy z mieszkańcami: od warsztatów i spotkań po projekty artystyczne opowiadające o mieście i jego tożsamości.